AI bij subsidieaanvragen: sneller toetsen, zonder dat AI de keuze maakt
Kort antwoord
Een subsidieronde levert in korte tijd veel aanvragen op, die allemaal aan dezelfde regeling moeten worden getoetst. AI kan aanvragen op volledigheid controleren, samenvatten en naast de criteria van de regeling leggen. Rangschikken en toekennen blijft bij de gemeente: een subsidiebesluit is een besluit onder de Awb, met een motivering die de aanvrager moet kunnen volgen en aanvechten.
Het probleem is de piek
Subsidies voor cultuur, sport, welzijn of verduurzaming werken vaak met een aanvraagperiode en een plafond. Alle aanvragen komen dan tegelijk binnen, en moeten binnen de termijn aan dezelfde criteria worden getoetst. Ontbrekende stukken, begrotingen die niet kloppen en projectplannen van wisselende omvang vertragen het werk.
Wat AI kan voorbereiden
| Stap | Wat AI doet | Wat de beoordelaar doet |
|---|---|---|
| Volledigheid | Ontbrekende stukken en velden signaleren | Om aanvulling vragen of buiten behandeling stellen |
| Samenvatting | Doel, activiteiten, doelgroep en begroting op één pagina | Toetsen aan de aanvraag |
| Criteria | Per criterium de relevante passages uit de aanvraag | Per criterium beoordelen en scoren |
| Begroting | Rekenfouten en niet-subsidiabele posten signaleren | Vaststellen wat subsidiabel is |
| Besluit | Concepttekst op basis van de vastgestelde beoordeling | Motiveren en besluiten |
Waarom rangschikken geen AI-taak is
- Het is een besluit. Subsidieverlening valt onder de Algemene wet bestuursrecht. Een aanvrager moet kunnen zien waarom zijn aanvraag lager scoorde, en daartegen bezwaar kunnen maken. Zie AI bij bezwaarschriften.
- Taal is geen kwaliteit. Een taalmodel beoordeelt gemakkelijk de schrijfstijl in plaats van het plan. Dat benadeelt kleine verenigingen zonder professionele schrijvers.
- Geen verzonnen feiten. Een samenvatting kan iets toevoegen wat niet in de aanvraag staat. Laat elke bewering naar de bron verwijzen. Zie AI-hallucinaties.
- Uitkeringen aan personen zijn een ander verhaal: daar geldt het hoog-risicoregime van de AI Act. Zie AI in het sociaal domein.
Hoe werqly het inricht
Met werqly draait de toetsing op een eigen node. Aanvragen, begrotingen en persoonsgegevens van contactpersonen blijven in uw infrastructuur, de criteria van de regeling staan als bron klaar, en de audit log laat per aanvraag zien welke passages bij welke beoordeling hoorden. Zie AI voor gemeenten en overheid.
Veelgestelde vragen
Vragen over dit onderwerp
Mag AI subsidieaanvragen beoordelen?
AI mag de beoordeling voorbereiden: volledigheid controleren, samenvatten en per criterium de relevante passages zoeken. De beoordeling en het besluit blijven bij de gemeente, omdat een subsidiebesluit gemotiveerd en aanvechtbaar moet zijn.
Kan AI aanvragen rangschikken bij een subsidieplafond?
Technisch wel, maar het is onverstandig. Een taalmodel beloont gemakkelijk schrijfstijl boven inhoud, en de aanvrager moet kunnen volgen waarom zijn aanvraag lager eindigde. Laat de rangschikking bij beoordelaars.
Is AI bij subsidies hoog risico onder de AI Act?
Subsidies aan organisaties vallen meestal niet onder bijlage III. AI die bepaalt of personen recht hebben op uitkeringen of essentiële voorzieningen wel. Bij twijfel beoordeelt u de toepassing en legt u de afweging vast.
Hoe voorkomen we dat kleine aanvragers benadeeld worden?
Laat AI niet scoren, alleen voorbereiden. Laat samenvattingen de inhoud weergeven in plaats van de stijl te beoordelen, en controleer steekproefsgewijs of aanvragen van kleine organisaties even goed worden samengevat.
Bronnen
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels en richtsnoeren veranderen; controleer bij twijfel de genoemde bronnen of vraag uw jurist of FG.