Toegangsbeheer voor AI: rollen, SSO en minimale rechten

Door · Bijgewerkt · 3 min lezen

Kort antwoord

Behandel AI als elk ander bedrijfssysteem: koppel het aan uw identity provider met single sign-on, ken rechten toe per rol, en geef elke gebruiker, automatisering en agent alleen wat nodig is. Belangrijk verschil met gewone software: de AI moet ook bij het ophalen van documenten de rechten van de gebruiker respecteren, anders wordt de chat een achterdeur naar informatie waar iemand geen toegang toe heeft.

Waarom AI eigen aandacht vraagt

Bij een gewone applicatie bepaalt het toegangsbeheer welke schermen en gegevens iemand ziet. Bij AI komt daar iets bij: het model leest namens de gebruiker documenten, en een agent voert namens de gebruiker acties uit. Als dat niet met dezelfde rechten gebeurt, ontstaan drie problemen:

  • Omzeilde rechten: via de AI komt informatie boven uit mappen waar de gebruiker zelf niet in mag. Zie AI op uw eigen documenten.
  • Te ruime agents: een automatisering draait met een beheeraccount en kan meer dan zijn taak vraagt. Zie AI-agents onder controle.
  • Losse accounts: medewerkers loggen in bij AI-diensten met eigen accounts, buiten uw identity provider, en houden toegang na vertrek.

Zo richt u het in

  1. Single sign-on via uw identity provider (bijvoorbeeld Entra ID of een andere SAML- of OIDC-provider), zodat in- en uitdiensttreding automatisch doorwerken.
  2. Groepen als basis voor rollen. Gebruik de groepen die u al hebt, zoals afdelingen en functies, en koppel daaraan welke modellen, bronnen en automatiseringen beschikbaar zijn.
  3. Rechten doorgeven bij het ophalen. Een AI die documenten doorzoekt, filtert op wat deze gebruiker in het bronsysteem mag openen.
  4. Eigen identiteiten voor agents, met alleen de rechten die hun taak vraagt.
  5. Beheerrechten beperken. Wie beleid, logs en modellen beheert, is een klein, benoemd team, bij voorkeur met goedkeuring door twee personen voor gevoelige wijzigingen.
  6. Logging per identiteit, zodat elke actie herleidbaar is tot een persoon of agent.

AI in een zero-trustarchitectuur

Zero trust gaat uit van “nooit vertrouwen, altijd verifiëren”: elke toegang wordt per verzoek beoordeeld op identiteit, apparaat en context. Voor AI betekent dat:

PrincipeToepassing op AI
Expliciet verifiërenElke AI-sessie via SSO, met MFA en apparaatcontrole volgens uw beleid
Minimale rechtenPer rol alleen de modellen, bronnen en automatiseringen die nodig zijn
Uitgaan van een inbreukAI-node in een afgeschermd netwerksegment, geen onnodige uitgaande verbindingen, logs naar het SIEM

Hoe werqly dit invult

werqly koppelt de AI-node aan uw identity provider. In werqly AI Control gebruikt u de groepen uit die identity provider om per rol te bepalen welk model, welke bronnen en welke automatiseringen beschikbaar zijn, en welke gegevens worden tegengehouden. Bronnen worden doorzocht met inachtneming van de rechten van de gebruiker, en elke actie staat met identiteit en tijdstempel in de audit log.

Omdat de node in uw eigen netwerk staat, valt hij onder uw eigen netwerksegmentatie en monitoring, net als uw andere kritieke systemen. Zie Wat is private AI? en Een AI-leverancier beoordelen.

Veelgestelde vragen

Vragen over dit onderwerp

Moet een AI-omgeving gekoppeld zijn aan onze identity provider?

Dat is sterk aan te raden. Met single sign-on werken in- en uitdiensttreding automatisch door, kunt u MFA en apparaatbeleid afdwingen, en baseert u rechten op groepen die u al beheert.

Hoe voorkom ik dat de AI documenten laat zien waar iemand geen toegang toe heeft?

Door bij het ophalen van documenten de rechten van de gebruiker uit het bronsysteem te respecteren. De AI zoekt dan alleen in wat die persoon zelf mag openen. Test dit expliciet met een account zonder toegang tot een gevoelige map.

Welke rechten krijgt een AI-agent?

Alleen wat zijn taak vraagt, via een eigen identiteit, niet via het account van een medewerker of een beheeraccount. Zo kunt u rechten apart beheren, acties herleiden en de agent los van anderen uitzetten.

Wie mag de AI-omgeving beheren?

Een klein, benoemd team. Laat gevoelige wijzigingen, zoals het inzien van individuele prompts of het verruimen van rechten, door twee personen goedkeuren en leg ze vast in de audit log.

Bronnen

  1. NIST SP 800-207 — Zero Trust Architecture
  2. OWASP — Top 10 for LLM Applications 2025

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels en richtsnoeren veranderen; controleer bij twijfel de genoemde bronnen of vraag uw jurist of FG.

Over de auteur

Tim Hoogstrate

Oprichter van werqly

Tim Hoogstrate is softwareontwikkelaar en oprichter van werqly. Hij schrijft de artikelen in de kennisbank: over wat de AVG, de AI Act en sectorregels vragen als u AI inzet, en hoe u dat in een eigen omgeving regelt.

Bereken uw private AI-kosten.

Vul uw zakelijke e-mailadres en het aantal medewerkers in. We rekenen direct vier opzetten voor u door: in uw eigen serverruimte of in ons datacenter, in eigen beheer of met werqly Pro beheer. werqly is geen goedkoop AI-abonnement: u betaalt voor eigen hardware en volledige controle.

  1. 1Vul uw e-mailadres en het aantal medewerkers in
  2. 2Vergelijk vier voorstellen
  3. 3Vraag direct een offerte aan

We mailen de berekening naar dit adres en gebruiken het alleen om contact met u op te nemen over uw aanvraag.

Vrijblijvende offerte voor een eigen AI-node, binnen één minuut in uw mailbox.

Offerte aanvragen →