AI in de advocatuur: beroepsgeheim en de NOvA-aanbevelingen

Wat de regels vragen

Vertrouwelijkheid is een van de kernwaarden van de advocatuur (artikel 10a Advocatenwet), en de geheimhoudingsplicht staat in artikel 11a. Wat een cliënt in vertrouwen deelt, blijft vertrouwelijk, ook tegenover leveranciers van software. Een AI-dienst waar een medewerker een processtuk in plakt, is zo’n leverancier.

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft dat in 2025 uitgewerkt in aanbevelingen over AI in de advocatuur. De kern, voor zover het om gegevens gaat:

• voer geen vertrouwelijke gegevens of cliëntgegevens in publieke AI-modellen in;
• zorg dat input en output binnen de kantooromgeving blijven;
• vraag de cliënt toestemming voor AI-gebruik in het dossier;
• gebruik alleen tools met een verwerkersovereenkomst, en beoordeel serverlocaties en subverwerkers;
• voer een DPIA uit en leg vast waarom u een tool gebruikt.

Daarbij blijft de advocaat altijd zelf verantwoordelijk voor het advies en de controle van wat een model oplevert.

Mag een advocaat ChatGPT gebruiken?

Voor algemene taken zonder cliëntgegevens, zoals een juridisch begrip uitgelegd krijgen of een tekst zonder namen herschrijven, kan dat. Voor dossierwerk is de gratis of Plus-versie niet verenigbaar met de aanbevelingen: er is geen verwerkersovereenkomst, en de input verlaat het kantoor.

Een zakelijke versie met verwerkersovereenkomst is een stap vooruit, maar de tekst gaat nog steeds naar een externe AI-leverancier, met een moederbedrijf buiten de EU. Of dat past bij “input en output binnen de kantooromgeving”, is een afweging die elk kantoor zelf moet maken en kunnen uitleggen aan de deken en de cliënt. Zie ook Is ChatGPT AVG-proof?

Waar AI een kantoor wel verder helpt

• samenvatten van processtukken, correspondentie en uitspraken;
• een eerste versie van standaardbrieven, sommaties en memo’s;
• zoeken en vergelijken in eigen modellen, clausules en eerdere adviezen;
• tijdlijnen en overzichten maken uit omvangrijke dossiers;
• due diligence: grote hoeveelheden documenten structureren en afwijkingen signaleren, met controle door de advocaat.

Juist bij dit werk zit de meeste vertrouwelijke informatie in de input. Daarom is de vraag waar het model draait belangrijker dan welk model het is.

Van losse tools naar kantoorbeleid

De NOvA vraagt geen verbod, maar een kantoorbreed beleid met toezicht. In de praktijk betekent dat:

1. Eén goedgekeurde AI-omgeving in plaats van losse accounts per advocaat.
2. Rechten per sectie of praktijkgroep, zodat dossiers van de ene cliënt niet in de omgeving van een andere praktijkgroep opduiken.
3. Safeguards die cliëntnummers, BSN’s en andere identificerende gegevens tegenhouden waar dat nodig is.
4. Een audit log die laat zien wie welk model gebruikte en wanneer, voor uw eigen toezicht en voor de deken.
5. Afspraken met cliënten over AI-gebruik, vastgelegd in de opdrachtbevestiging.

werqly zet daarvoor een dedicated AI-node in de serverruimte van uw kantoor. De modellen zijn open-weight en draaien alleen daar: er is geen externe modelleverancier die de tekst ontvangt. In werqly AI Control legt u per rol vast welke modellen, bronnen en automatiseringen zijn toegestaan. Meer over de aanpak voor kantoren staat op AI voor advocaten- en notariskantoren.