AI-beveiliging in de zorg: wat NEN 7510 van een AI-omgeving vraagt
Kort antwoord
Zorgorganisaties moeten hun informatiebeveiliging inrichten volgens NEN 7510. De versie van december 2024 bouwt op ISO 27001:2022 en vraagt om risicogestuurde keuzes; gecertificeerde organisaties moeten vóór 20 februari 2027 over zijn. AI brengt nieuwe risico’s in dat stelsel: een extra verwerker, uitvoer die in het dossier belandt, bredere toegang tot gegevens en logging die moet aansluiten op NEN 7513. Een AI-omgeving in de zorg moet dus binnen het eigen beheersysteem vallen, niet ernaast.
NEN 7510 in het kort
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. Deel 1 beschrijft het managementsysteem, deel 2 de beheersmaatregelen. Op 16 december 2024 verscheen de nieuwe versie, gebaseerd op ISO 27001:2022 en ISO 27002:2022, met minder voorschrijvende maatregelen en meer nadruk op eigen risicoafwegingen. Organisaties met een certificaat moeten de overgang vóór 20 februari 2027 afronden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd toetst erop, en NEN 7512 (veilige uitwisseling) en NEN 7513 (logging van toegang tot het dossier) horen erbij.
De norm noemt AI niet. Maar elke AI-toepassing die patiëntgegevens verwerkt valt eronder, net als elk ander systeem. Zie AI in de zorg: patiëntgegevens, NEN 7510 en de AVG voor de privacykant; dit artikel gaat over de beveiliging.
Wat AI toevoegt aan het risicoregister
| Risico | Waar het vandaan komt | Maatregel |
|---|---|---|
| Nieuwe verwerker buiten zicht | Een medewerker gebruikt een publieke AI-dienst voor een brief of samenvatting | Beleid, training en een eigen omgeving die beter werkt dan de publieke |
| Uitvoer in het dossier | Een AI-samenvatting of -verslag wordt overgenomen zonder controle | Controle door de zorgprofessional, bronverwijzing, markering van AI-uitvoer |
| Te brede toegang | Een assistent doorzoekt meer dossiers dan de gebruiker mag zien | Toegang per rol die het EPD volgt; zie Toegangsbeheer voor AI |
| Geen logging | Niemand kan achteraf zien wie welk dossier door AI liet lezen | Auditlog per vraag en antwoord, aansluitend op NEN 7513 |
| Manipulatie | Een document of e-mail bevat verborgen instructies voor het model | AI alleen laten lezen en voorstellen, nooit zelfstandig handelen |
| Leverancier als keten | Het model draait bij een aanbieder, soms buiten de EU | Een node die van de instelling is, of een dedicated node in een Nederlands datacenter |
Eisen aan een AI-omgeving in de zorg
- Binnen het beheersysteem. De AI-omgeving staat in het risicoregister, heeft een eigenaar en wordt meegenomen in de interne audit.
- Toegang via de bestaande identiteit. Inloggen met dezelfde accounts en rollen als het EPD, geen aparte wachtwoorden.
- Logging die te herleiden is. Wie, wanneer, welk dossier, welke vraag. Bewaartermijn volgens het eigen beleid, exporteerbaar naar de SIEM.
- Geen training op uw gegevens. Aantoonbaar: bij open-weight modellen op eigen hardware is het een feit, bij een dienst is het een contractbepaling die u moet controleren.
- Continuïteit. Wat gebeurt er als de verbinding of de leverancier wegvalt? Een node in het eigen pand werkt door.
- Incidentproces. Een fout antwoord dat in een dossier belandt, is een incident. Zie Stappenplan bij een datalek met AI.
Zo toont u het aan
De IGJ en een certificerende instelling willen geen beloftes zien maar bewijs: het risicoregister met de AI-toepassing erin, de verwerkersovereenkomst of de eigen hardware, de rollenmatrix, een export van het auditlog en de evaluatie van de proef. Leg bij elke AI-toepassing vast welke gegevens erin gaan, wie de uitvoer controleert en wanneer de toepassing opnieuw wordt beoordeeld. Dat is hetzelfde dossier dat de AI Act straks vraagt, dus u doet het werk één keer.
Hoe werqly hierin past
werqly draait op een eigen node van de zorgorganisatie, in de eigen serverruimte of als dedicated node in een Nederlands datacenter, met open-weight modellen die niet van uw gegevens leren. werqly AI Control levert de rollen, de bronnen per rol en het auditlog dat op NEN 7513 aansluit, en het auditlog is exporteerbaar naar uw eigen monitoring. Zie AI voor de zorg.
Veelgestelde vragen
Vragen over dit onderwerp
Zegt NEN 7510 iets over AI?
Niet letterlijk. Maar elke AI-toepassing die patiëntgegevens verwerkt valt onder het beheersysteem, net als elk ander systeem: risicobeoordeling, toegang, logging, leveranciersbeheer en incidentafhandeling.
Wat is er nieuw in NEN 7510:2024?
De versie van december 2024 is gebaseerd op ISO 27001:2022 en ISO 27002:2022, schrijft minder voor en vraagt meer eigen risicoafwegingen. Gecertificeerde organisaties moeten vóór 20 februari 2027 zijn overgestapt.
Mag een AI-dienst in de cloud in de zorg?
Dat hangt af van de verwerkersovereenkomst, de locatie van de gegevens, de uitsluiting van training en de logging. Een node die alleen van de instelling is, maakt die vragen eenvoudiger te beantwoorden dan een gedeelde dienst.
Hoe sluit AI-logging aan op NEN 7513?
NEN 7513 vraagt dat toegang tot het patiëntdossier te herleiden is. Een AI-assistent die dossiers leest, moet dus per vraag vastleggen wie, wanneer en welk dossier, en die logging moet bewaard en doorzoekbaar zijn.
Bronnen
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels en richtsnoeren veranderen; controleer bij twijfel de genoemde bronnen of vraag uw jurist of FG.